XÉT XỬ TÊN ĐỒ TỂ CỦA CHẾ ĐỘ KHMER ĐỎ

Ảnh: “Cánh đồng chết” với hàng núi sọ người. Nguồn: worldpress.com

Sau nhiều lần trì hoãn, phiên tòa đặc biệt xét xử tội ác của Khmer Đỏ (ECCC) cuối cùng đã đưa Kaing Guek Eav ra xét xử hôm nay (17.2). Kaing Guek Eav có biệt là ''Duch'', nguyên trưởng trại tra tấn khét tiếng Toul Sleng của chế độ diệt chủng Pol Pot, thường được gọi là trại S-21. Trong các phiên điều trần cuối năm 2008, Duch bị cáo buộc gây ra ''tội ác chống nhân loại và những vi phạm nghiêm trọng Công ước Genève”. Duch phải chịu trách nhiệm về việc tra tấn và thủ tiêu hơn 12.000 người trong trại Toul Sleng, trong đó có cả phụ nữ và trẻ em, trong giai đoạn từ 1975-1979.

Duch trước phiên thẩm vấn đầu tiên. Ảnh: nytimes.com

Duch xuất thân là một giáo viên toán, năm nay 66 tuổi và là thủ lĩnh Khmer đỏ trẻ nhất bị đưa ra xét xử. Ông ta đã cải đạo Tin Lành, thừa nhận tội lỗi của mình và xin tha thứ. Duch bị bắt năm 1999 và được chuyển giao cho ECCC vào năm 2007.

Phiên luận tội dự kiến sẽ diễn ra trong vòng 3 ngày vì đây là phiên xét xử công khai đầu tiên nhằm rút kinh nghiệm cho việc tổ chức phiên toà cũng như thủ tục, trình tự xét xử. Theo các quan chức toà án, phiên điều trần đầy đủ dự kiến sẽ được tiến hành vào tháng 3.

Khởi động từ năm 1977, nhưng phải 10 năm sau, tức 2006, ECCC mới được thành lập sau nhiều tranh cãi về cơ cấu cũng như quyền hạn của các thẩm phán quốc tế và CPC, khó khăn về ngân sách. Và cũng phải 10 năm sau, phiên toà xét xử công khai đầu tiên mới được tiến hành. Duch là bị cáo trẻ tuổi nhất cũng đã 66 tuổi. 4 bị cáo khác hiện bị toà giam giữ đều trên 70 tuổi: Nuon Chea (82 tuổi), Khieu Samphan, cựu Quốc trưởng (76 tuổi), cựu Ngoại trưởng leng Sary (82 tuổi) và leng Thirith, vợ leng Sary và là cựu Bộ trưởng Giáo dục và Phụ nữ (76 tuổi). Còn Pol Pot, kiến trúc sư của chế độ diệt chủng này đã qua đời năm 1998.

Chính vì thế, phiên toà lần này được đánh giá là cơ hội cuối cùng để người dân Campuchia đòi công lý cho gần 2 triệu nạn nhân của chế độ diệt chủng Pol Pot từ 1975 đến 1979.