PHIM TRƯỜNG ẢO (VIRTUAL STUDIO)

Di chuyển bằng máy bay rõ ràng là tốn kém hơn các phương tiện khác và vì thế, cơ hội để chúng ta được... lái máy bay càng hiếm hơn, ngay cả những học viên đang theo học các khóa huấn luyện để trở thành phi công ở các trường lái danh giá của nước ngoài. Ấy thế nhưng không còn bao lâu nữa, bạn có thể lái máy bay như một phi công mà không tốn tiền, vào bất cứ lúc nào bạn muốn, bay đến vùng đất nào trên trái đất này mà bạn muốn không cần giấy phép... Đó là chuyện viễn tưởng? Không, chuyện sắp thành sự thật

Vâng, công nghệ mô phỏng (simulation) kết hợp với các ứng dụng tạo hiện trường “ảo” trên nền tảng internet cho phép chúng ta có thể thực hiện những điều như thế trong tương lai gần. Rất gần.

Và thực ra, công nghệ mô phỏng kết hợp phần mềm tương tác và các thiết bị liên quan đã được ứng dụng khá lâu kể cả ở Việt Nam, có điều nó chưa ứng dụng trên internet.

Phổ biến nhất là ứng dụng trong lĩnh vực đào tạo. Đại học Hàng hải Việt Nam là một trong những cơ sở áp dụng thành công mô hình này trong các lĩnh vực lái tàu biển, điều khiển máy… Nhiều trường dạy lái xe ở Việt Nam cũng đã trang bị cabin điện tử cho học viên thực tập. Một ứng dụng hơi đơn giản ở nhiều thành phố lớn như Hà Nội là chuyện mô phỏng các kiểu tóc phù hợp với gương mặt để cho người hớt tóc chọn lựa trước khi quyết định hớt tóc, hoặc mô phỏng phòng khách, phòng ngủ nhà bạn để đưa ra các phương án chọn lựa vật dụng trang trí như đèn, tủ, bàn phù hợp...

Rất nhiều phòng thí nghiệm ảo ở các trường đại học đã được lắp đặt để sinh viên có cơ hội tiếp cận với những hiện tượng, phản ứng mà bình thường khó có điều kiện thực hiện vì quá mắc tiền hoặc mắt thường không thể nhận ra nếu không mô phỏng. Phản ứng hạt nhân chẳng hạn, ngay cả các phòng thí nghiệm của NASA cũng đều phải dùng công nghệ mô phỏng chứ không thể phung phí tiền của cho việc các thí nghiệm thật. Các phần mềm tương tác dạy lái máy bay còn tích hợp cả không ảnh chụp từ vệ tinh để tạo cảm giác không gian chính xác ở các độ cao khi cất cánh, hạ cánh.

Và một trong những ứng dụng bắt đầu phổ biến hiện nay ở một số đài truyền hình “đại gia” là công nghệ phim trường ảo. Phim trường ảo cho ra một sản phẩm kết hợp từ tín hiệu hình ảnh thật với hình ảnh được tạo ra bằng sự tưởng tượng, dàn dựng nhờ sự hỗ trợ của máy tính trong thời gian thật. Tín hiệu “ảo” là hình ảnh các không gian theo ý đồ nội dung được tạo ra để “cẩn” (chroma key) vào tín hiệu thật là MC hay phóng viên truyền hình (được quay tại studio trên nền phông màu xanh). Tín hiệu “ảo” trong công nghệ phim trường ảo có khi được bố trí quay thật, chẳng hạn quay cảnh ở bảo tàng Louvre, cảnh Nhà Trắng, quay cảnh đỉnh núi Phanxipang chẳng hạn và sau đó lập trình cho các máy tính “hiểu”. Phần mềm phim trường ảo sau đó cho phép cẩn phông “ảo” này vào tín hiệu “thật” như hình ảnh MC đi lại và nói trước máy. Nhưng nó không “cẩn”, không mix tín hiệu theo cách hiểu thông thường mà có khả năng cảm biến “thông minh” khi các góc máy quay thay đổi (zoom in/out) để phù hợp với luật viễn cận. Các chương trình như “Ngày chủ nhật của em” trên HTV, Dự báo thời tiết trên VTV cũng đã ứng dụng công nghệ này với mức độ còn đơn giản. Với những đoạn phông xử lý tốt, MC có thể giả lập từ trên máy bay bước xuống chẳng hạn, nói trước máy y như thật dù trong thực tế, họ chỉ bước xuống những bục gỗ trong trường quay! Nhờ công nghệ phim trường ảo, các đài không tốn thời gian chi phí dựng cảnh thật, diện tích phim trường không cần phải lớn, tạo cho người xem một cảm giác mới lạ, sống động. Người làm chương trình có thể đổi cách thể hiện nhanh chóng mà không cần phụ thuộc vào những yếu tố khách quan bên ngoài như thời gian, môi trường (mưa nắng thất thường, vị trí địa lý...)

Vận dụng tính năng của công nghệ phim trường ảo còn khá nhiều chuyện thú vị và phong phú: diễn viên truyền hình thật có thể diễn chung với các nhân vật hoạt hình. Lâu đài, thiên đàng, địa ngục... từ các nội dung cổ tích có thể tạo ra dễ dàng với chi phí cực thấp... Vấn đề là khả năng sáng tạo để vận dụng công nghệ ở Việt Nam còn hạn chế và có một mâu thuẫn muôn thuở trong ứng dụng công nghệ: họa sĩ giỏi thì không rành công nghệ 3D, người giỏi công nghệ 3D thì ít am hiểu chuyên môn hội họa và năng lực sáng tạo có hạn. Còn một điểm nữa: hệ thống thiết bị làm phim trường ảo hơi bị mắc!